Zaštićeno kulturno dobro Osečine: Crkva brvnara u Skadru

Crkvu brvnaru u selu Skadar podigli su doseljenici iz okoline Skadra na Bojani u Albaniji koji su selu dali sadašnje ime. Smatra se da je sagrađena 1720. godine, a prema predanju postoji još od 17. veka. Posvećena je Vaznesenju Gospodnjem.

kandilo
kandilo, Foto: Ivan Đukić

“I ovu crkvu su Turci više puta uništavali. Od razaranja je sačuvano nekoliko starih relikvija, ikona Sv. Georgije ubija aždahu, rad slikara Petra Nikolajevića Molera, ikona Presvete Bogorodice, kandilo od livene bronze. Spoljašnjost crkve je ukrašena sa šest lepo dekorisanih stubova i izrezbarenim vratima sa zapadne strane. Crkva je obnovljena 1978. godine”, navodi se u prezentaciji ovog kulturnog dobra na zvaničnom veb sajtu opštine Osečina i  Tursitičke organizacije Podgorina.

Povodom 300 godina od prvog pisanog pomena  Hrama Vaznesenja Gospodnjeg u Skadru u izdavačkoj delatnosti Narodne biblioteke Osečina ove godine pojavila se monografija „Crkva brvnara u Skadru: Hram Vaznesenja Gospodnjeg“ protojereja dr Radomira V. Popovića.

Knjiga je pripremana u saradnji sa Crkvenom opštinom Pecka, a štampana uz podršku lokalne samouprave. Lekturu i korekturu izvršila je profesor Dragica Puljezević, a fotografije za potrebe pripreme publikacije zabeležio je Ivan Đukić.

 Crkva na skrovitom mestu

U monografiji je zapisano da je Crkva brvnara u Skadru drevna građevina, sa isto tako drvenom zvonarom sa južne, odnosno gornje strane same crkve gde su i danas prisutni ostaci starog seoskog groblja, nažalost zapuštenog posle Drugog svetskog rata. Nalazi se na maloj i veoma uskoj zaravni između dva seoska potoka na nadmorskoj visini od oko 410 metara.

Crkva i zvonara
Crkva i zvonara, Foto: Ivan Đukić

“Uvek je crkva bila u šumovitom delu sela jer su okolni potoci obrasli i danas bukovom šumom a nekada gustom hrastovom šumom. Crkva je zaista na vrlo skrovitom mestu i ne vidi se niodakle sve dok ne dođete neposredno u njenu blizinu na svega nekoliko desetina metara”, piše u Monografiji.

zvonara
zvonara, Foto: Ivan Đukić

Pored crkve postoji i danas samo još jedna sačuvana drvena zgrada, takozvana sobrašica ili baraka kojih je oko crkve po pričanju starijih žitelja sela bilo mnogo više.

Savatića baraka
Savatića baraka, Foto: Ivan Đukić

“Naime svaki zaseok i porodica imali su po jednu ovakvu sobrašicu gde su se okupljali da zajedno jedu i odmore se posle Službe u crkvi. Sačuvana sobrašica je poznata kao „Savatića baraka“ pošto su je podigli Savatići iz Skadra”, objašnjeno je u Monografiji.

Protojerej dr Radomir V. Popović u Monografiji navodi da je Crkva u Skadru imala veoma bogatu biblioteku starih crkvenih i bogoslužbenih knjiga iz 18. i 19. veka koje su uništene u toku Drugog svetskog rata. U crkvi je sačuvano nekoliko desetina starih knjiga iz 18. veka i kasnijeg perioda.

“Knjige bi trebalo što pre stručno obraditi i konzervirati u cilju zaštite od daljeg propadanja. U knjigama ima nekoliko zapisa koji govore o prošlosti ove crkve, njenih sveštenika, učitelja i drugih znamenitih ličnosti ovog kraja. Zajedno sa nekoliko važnih i interesantnih nadgrobnih spomenika sa uklesanim natpisima, pažljivim proučavanjem sačuvali bi se od večnog zaborava važni događaji i ličnosti”, kaže u Monografiji protojerej dr Radomir V. Popović.

Crkva je srednje veličine. Ima zaobljeni oltarski deo i ulazni trem. Krov je šindra. U unutrašnjosti crkve svod je od dasaka, pod od cigle, prozori su izrezani u brvnima. Crkva je ponovo pokrivena hrastovom šindrom kuvanom u vosku 1978. godine, može se pročitati u Monografiji.

Hram Vaznesenja Gospodnjeg
Hram Vaznesenja Gospodnjeg, Foto: Ivan Đukić

“Ova crkva, njena prošlost, kao što je to slučaj i sa ostalim crkvama u Srbiji, vezana je za narodnu sudbinu. Crkvu je podigao narod za svoje potrebe i ona je delila njegovu sudbinu kroz celu istoriju sve do danas”, zaključio je autor Monografije „Crkva brvnara u Skadru: Hram Vaznesenja Gospodnjeg“ protojerej dr Radomir V. Popović.

Ovaj medijski sadržaj sastavni je deo projekta “Kulturno blago Osečine” koji je finansijski podržan od strane opštine Osečina. Projekat se bavi razvojem kulturnog i umetničkog stvaralaštva, očuvanjem kulturne baštine, kulturnog identiteta, tradicije, običaja i opšteg kulturno istorijskog nasleđa.

Zahvaljujemo se na saradnji Narodnoj biblioteci i direktorki mr Ani Vasiljević, kao i Tursitičkoj organizaciji Podgorina. Za kreiranje ovog medijskog sadržaja uz dozvolu Narodne bibliotek Osečina korišćeni su podaci objavljeni u monografiji „Crkva brvnara u Skadru: Hram Vaznesenja Gospodnjeg“ protojereja dr Radomira V. Popovića.

Za Kolubarski Info iz Osečine, Mirjana Aleksić

Ostavite komentar

Vaša email adresa neće biti objavljena. Obavezna polja su označena *